Moderniteit en Traditie in architectuur 

 Is eigentijdse architectuur in dialoog met verleden, heden en toekomst of is het een product van idealistisch optimisme en onbegrensde individuele ambities?

Een vraag die bij vele vakgenoten zeer diverse reacties oproept. Niet zelden emotioneel van aard. Het blijkt een gewetensvraag te zijn: het raakt aan het diepste wezen van het vak. Door de heftige emoties is het bijna zonder uitzondering dat architecten polariserend stelling nemen: “ik ben een traditionalist of ik ben een modernist!” Deze discussie wordt sinds het begin van de industriële gevoed met talloze publicaties, voorbeeldprojecten en alle mogelijke strijdvormen. Niet verwonderlijk dat ik een boek trof waarbij dit een onderwerp was. Wel opmerkelijk is het feit dat de beide flanken niet willen erkennen dat er behoorlijke overlappingen zijn.

Zo wordt iedere conventie getoetst aan eigentijdse situaties en behoeften: een traditie is een geleidelijk ontwikkelt ritueel, “traditioneel” wordt vaak en geheel onterecht verward met “conventioneel”. Iedere vondst is onderhevig aan de bruikbaarheidtoets. Een idee om het idee zal spoedig in vergetelheid belanden. Zo is het ultieme doel van de  vondst integreren met een geleidelijk ontstane gebruiksbehoefte (het ruimtelijke ritueel) en de traditie kan alleen van dienst zijn door aan te sluiten bij de evolutie van dit ritueel (de gebruikswensen).

 

.
IMG_0866 lr

 

Moderne Traditie en ontwerppraktijk 

Dit fenomeen is verwoord in de paradoxale werktitel, Moderne Traditie:

Een ontwerphouding die zich altijd en autonoom heeft ontwikkeld op basis van een evenwichtige verhouding tussen wetenschap, industrie en kunst. In deze architectuur komen twee zaken sterk tot uitdrukking: ritueel en techniek. Het ritueel is een uitdrukking van historisch ontwikkelde sociale conventies, de techniek is de wijze waarop dit ritueel vorm krijgt in de gebouwde omgeving. In deze ontwerpmethodiek komen ‘moderniteit’ en ‘traditie’ in al zijn facetten tot zijn recht. Hierbij vervult het voortschrijdende technisch vermogen een dienende functie voor het ruimtelijk dragen van het programma, het ritueel. Terwijl beide uitdrukking geven aan eigentijdse behoeftes en prestaties. Materie en geheugen zijn hierbij verbonden in een delicaat evenwicht.

Het bureau heemarchitecten is opgericht om deze ontwerphouding vorm te geven met een onderzoekende ontwerphouding: diepgaand academisch architectuuronderzoek in combinatie met “de poten in de modder” ontwerp. Alleen deze combinatie kan voor HEEMarchitecten bijdragen aan de kwalitatieve ontwikkeling van het ontwerp. Moderne Traditie is een platform om deze kennis zowel voor professionals als “leken” uit te dragen: een mogelijkheid om dit fascinerende vraagstuk te beleven!